Go-bang
Zo speel je
Om de beurt leg je een steen op een leeg punt. Wie als eerste een ononderbroken lijn van vijf eigen stenen maakt — horizontaal, verticaal of diagonaal — wint.
Het doel
Go-bang speel je op een rooster van lijnen, en de stenen komen op de kruispunten. Zwart en Wit plaatsen om de beurt één steen. Stenen bewegen nooit en worden nooit geslagen. Wie als eerste een ononderbroken lijn van vijf eigen stenen maakt, wint. De lijn mag horizontaal lopen, verticaal, of schuin.
Zo gaat een beurt
Zwart plaatst de eerste steen. In je beurt tik je op een leeg kruispunt, en je steen komt daar te staan. Dat is de hele beurt. Er wordt niet geslagen en niet gepast.
Een klein voorbeeld. Zwart begint bij het midden. Wit antwoordt vlakbij. Zwart zet een steen direct naast de eerste: twee op een rij. Wit plaatst een steen aan één kant van dat paar. Die kant is nu afgesloten, dus de lijn van Zwart kan alleen nog de andere kant op groeien.
Twee ideeën zijn belangrijker dan al het andere:
- Open vier: vier op een rij met beide uiteinden leeg. Je tegenstander kan maar één kant blokkeren, dus jij wint aan de andere.
- Open drie: drie op een rij met beide uiteinden leeg. Laat je hem één beurt met rust, dan wordt het een open vier.
Punten en het einde van het spel
Er zijn geen punten. Het spel eindigt zodra iemand vijf op een lijn maakt, en die speler wint. In Jambolaya wint een lijn van zes of meer ook, en heeft Zwart geen verboden zetten, zoals bij sommige strengere regels.
Raken alle kruispunten vol zonder lijn van vijf, dan is het gelijkspel. Dat komt zelden voor.
Je kunt spelen op een bord van 13 bij 13, de standaard, of op een kleiner bord van 9 bij 9 voor snellere partijen. (Het traditionele bord is nog groter, 15 bij 15.)
Tips om beter te spelen
- Begin bij het midden. Een steen in het midden kan alle kanten op groeien. Een steen aan de rand niet.
- Blokkeer elke open drie meteen. Wacht je, dan wordt het een open vier, en dan is het te laat.
- Blokkeer een vier onmiddellijk. Ook met één kant afgesloten heeft een vier maar één steen meer nodig.
- Maak twee dreigingen met één steen. Een steen die in de ene richting een vier maakt en in een andere een open drie, is niet te beantwoorden. Je tegenstander blokkeert er één, jij wint met de andere.
- Verdedig en val tegelijk aan. Moet je blokkeren, kies dan het punt dat ook een van je eigen lijnen langer maakt.
Veelgemaakte fouten
- Zo goed op je eigen lijn letten dat je de schuine drie van je tegenstander mist.
- Een lijn bouwen die aan beide kanten afgesloten is. Die kan nooit vijf worden, hoe lang hij ook wordt.
- Stenen ver van de actie plaatsen, waar ze niets blokkeren en niets bouwen.
- Ontspannen na het blokkeren van een drie. Hij kan aan zijn vrije kant nog steeds vier worden, en die vier moet je ook blokkeren.
Spelen met familie
De regel is kort genoeg voor een jong kind, en vijf op een rij zie je makkelijk op het bord. Oudere spelers plannen graag dubbele dreigingen een paar zetten vooruit. Het bord van 9 bij 9 is een vriendelijke plek om te beginnen.
Kies tegen de computer Makkelijk, Normaal of Moeilijk, kies wie begint (begin jij, dan ben je Zwart), de bordgrootte, en één partij of beste van 3 of 5. Makkelijk doet vaak slordige zetten, wat goed past bij een beginner. In de begeleide les, op het bord van 9 bij 9, begin je in het midden en bouw je een paar. Hij laat een afgesloten lijn zien en daarna een verlies door de open vier van Wit. Je eindigt door je eigen open vier af te maken.
In de app kunnen twee spelers ook samen spelen in dezelfde kamer, ieder op zijn eigen telefoon of tablet. Geen wifi of internet nodig. De browserversie speelt op één apparaat.
Manieren om te spelen
- Tegen de computerSpeel op één apparaat tegen een computertegenstander.
- Samen spelen, dicht bij elkaarEén tegen één met iemand in dezelfde kamer, ieder op zijn eigen telefoon of tablet. Geen wifi of internet nodig. In de Jambolaya-app.
- Leren door te spelenEen begeleide les in het echte spel leert je de regels stap voor stap.