Orde en chaos

Bord 1–2 spelers Interactieve les
Orde en chaos in Jambolaya
▶ Speel gratis in je browser
Niet beschikbaar in mobiele browsers Jambolaya in de browser heeft een desktop of laptop nodig. Open jambolaya.games op je computer om te spelen, of haal hieronder de app voor Android, iPhone en iPad.
Ontdek het opGoogle Play Download in deApp Store

Zo speel je

Op een 6×6-bord putten beide spelers uit dezelfde voorraad X en O — elke beurt zet je ÉÉN van beide symbolen op een willekeurig leeg vakje.

Orde (de eerste speler) wint op het moment dat vijf gelijke symbolen op een rij, kolom of diagonaal staan, ongeacht wie ze plaatste. Chaos wint als het bord volloopt zonder zo'n lijn. Gelijkspel bestaat niet.

Het doel

Twee spelers delen een bord van 6 bij 6 vakjes en één voorraad tekens, X en O. De twee spelers willen niet hetzelfde. Orde wil vijf gelijke tekens op een rechte lijn: horizontaal, verticaal of schuin. Chaos wil dat het bord volloopt zonder zo'n lijn. Orde begint.

De draai: een lijn van vijf is van Orde, wie de tekens ook heeft gezet. Vijf O's winnen net zo goed voor Orde als vijf X'en.

Zo gaat een beurt

  • Kies een teken. Tik op het X-fiche of het O-fiche naast het bord.
  • Tik op een leeg vakje om dat teken daar te zetten.
  • Dat is je hele beurt. Er wordt nooit iets verplaatst of weggehaald.

Beide spelers mogen elke beurt elk teken gebruiken. Je kiest elke keer opnieuw.

Een klein voorbeeld. Orde zet een X midden in een rij. Chaos zet er een O direct naast. Elke vijf in die rij die beide vakjes gebruikt, is nu gemengd, en een gemengd stuk kan nooit winnen.

Een rij van zes heeft ruimte voor twee stukken van vijf: de eerste vijf vakjes, of de laatste vijf. Een teken helemaal aan het eind bederft er maar één. Een teken in een van de middelste vier vakjes zit in allebei.

Punten en het einde van het spel

Er zijn geen punten. Het spel eindigt op het moment dat er vijf gelijke tekens op een lijn staan, en dan wint Orde. Een lijn van zes telt ook, want daar zit een vijf in. Sommige spelers gebruiken een regel waarbij zes op een rij niet telt; Jambolaya telt hem wel.

Zijn alle 36 vakjes vol en staat er nergens een vijf, dan wint Chaos. Gelijkspel bestaat niet: elk spel eindigt met één winnaar.

Tips om beter te spelen

  • Denk als Orde in beide tekens. Chaos moet X-lijnen en O-lijnen tegelijk in de gaten houden. Bouw van allebei een beetje en rek de verdediging op.
  • Mik als Orde op vier met beide kanten open. Vier gelijke tekens midden in een rij laten twee vakjes over die elk een vijf maken. Chaos kan er maar één blokkeren.
  • Gebruik als Orde de tekens van Chaos. Elke O die Chaos neerzet om een X-lijn te blokkeren, is ook het begin van een mogelijke O-lijn.
  • Blokkeer als Chaos in het midden. Zet het andere teken binnen een groeiende lijn, niet aan het eind, zodat het beide stukken van vijf bederft.
  • Controleer als Chaos elke lijn voordat je een teken zet. Jouw teken mag nooit een vijf afmaken, anders geef je Orde de winst.

Veelgemaakte fouten

  • Als Orde alleen X spelen, zodat Chaos elke O gerust kan negeren.
  • Als Chaos aan het eind van een rij blokkeren, terwijl het middelste vakje ertoe deed.
  • Als Chaos per ongeluk zelf een vijf afmaken, vergetend dat elke vijf voor Orde wint.
  • De diagonalen vergeten. Zes ervan zijn lang genoeg voor een vijf.

Spelen met familie

Orde en chaos gebruikt maar twee tekens en één tik, dus een kind dat boter-kaas-en-eieren kent, kan meteen beginnen. Wissel elk spel van rol en kijk welke kant je het leukst vindt.

In Jambolaya kun je tegen de computer spelen op Makkelijk, Normaal of Moeilijk. Kiezen wie begint, kiest ook je kant: begin jij, dan ben je Orde, laat je de computer beginnen, dan ben je Chaos. Je kunt één partij spelen of beste van 3 of 5. De begeleide les zet je op de stoel van Orde. Die laat zien hoe een gemengde rij doodloopt en hoe een open vier wint, en laat daarna zien hoe Chaos het bord vult.

In de app kunnen twee spelers ook samen spelen in dezelfde kamer, ieder op zijn eigen telefoon of tablet. Geen wifi of internet nodig. De browserversie speel je op één apparaat.

Manieren om te spelen

  • Tegen de computerSpeel op één apparaat tegen een computertegenstander.
  • Samen spelen, dicht bij elkaarEén tegen één met iemand in dezelfde kamer, ieder op zijn eigen telefoon of tablet. Geen wifi of internet nodig. In de Jambolaya-app.
  • Leren door te spelenEen begeleide les in het echte spel leert je de regels stap voor stap.